Hành vi thách thức

Trẻ và hành vi thách thức: Tại sao chúng làm điều đó và đối phó lại như thế nào

Ngày: 28/04/2016     Đăng bởi: daiduong

Giữa 2 tuổi và 3 tuổi là một trong những năm thú vị của trẻ. Trẻ em đang nhận ra rằng chúng là những cá nhân tách biệt khỏi cha mẹ và người chăm sóc. Điều này có nghĩa trẻ được định hướng để khẳng định mình, để chia sẻ những gì chúng thích và không thích, và hành động một cách độc lập (nhiều như chúng có thể!). Trẻ cũng đang phát triển các kỹ năng ngôn ngữ để giúp chúng thể hiện ý tưởng, mong muốn, và nhu cầu của chúng.

Nhưng lúc này, trẻ nhỏ không hiểu logic và vẫn có một thời gian khó khăn với việc chờ đợi và kiểm soát bản thân. Tóm lại: Hai tuổi trẻ muốn những gì chúng muốn và chúng muốn khi nào. Đây là lý do tại sao bạn có thể nghe những câu như “không” và “để con làm việc đó” và “không thay tã đâu!” hơn bao giờ hết.

Học xử lý cảm xúc mạnh mẽ

Là cha mẹ, việc của bạn là giúp con bạn đối phó với xu hướng của những cảm xúc mạnh mẽ bé đang trải qua trong giai đoạn này. Đây là nhiệm vụ không hề nhỏ, vì đời sống tình cảm của bé 2 tuổi rất phức tạp. Độ tuổi này bé đang bắt đầu trải nghiệm những cảm giác như tự hào, xấu hổ, tội lỗi, và bối rối cho lần đầu tiên.

Trẻ lớn tuổi hơn cũng giống như thanh thiếu niên. Cảm xúc của chúng có thể xoay một cách hoang dại trong từng khoảnh khắc. Trẻ có thể vui vẻ khi nhận được một que kem và sau đó thất vọng khi nó chảy nhỏ giọt trên tay. Vì vậy, trẻ thực sự cần sự hướng dẫn yêu thương của bạn để tìm hiểu làm thế nào để đối phó với những cảm xúc của chúng. Con bạn đang gặp khó khăn này khi:

  • Trẻ có một cuộc khủng hoảng/sụp đổ khi bạn không thể hiểu được lời bé nói
  • Trẻ nói không khi nghĩa của chúng là có (bạn đang cung cấp cho trẻ một món ưa thích)
  • Trẻ tức giận đến nỗi chúng có thể ném đồ chơi
  • Một bé gái có thể  không chịu được sự thay thế – nếu bộ đồ ngủ màu tím đang giặt, trẻ sẽ không nguôi buồn chán(ngay cả khi bạn đã đưa cho bé những bộ màu hồng hay bộ có hình bánh cupcake khách, vv)
  • Bé hành động khi thất vọng. Bé sẽ từ bỏ hay tức giận khi không thể tìm ra cách để làm cho hộp hình nộm (hộp đồ chơi có lò xo, khi mở nắp hộp có hình chú hề hoặc cái gì đó bật ra) hoạt động

Con bạn đang học cách quản lý cảm xúc mạnh mẽ khi trẻ:

  • Sử dụng lời nói hoặc hành động để có được sự chú ý của bạn hoặc yêu cầu giúp đỡ
  • Tự trấn an bản thân khi bé đang thất vọng hay sợ hãi. Ví dụ, bé có thể nói với chính mình, bố sẽ trở lại, sau khi bạn thả bé ở nhà trẻ. Hoặc, mình có thể xây dựng lại một lần nữa sau khi tháp hình khối của bé bị đổ
  • Tái xuất hiện một sự việc căng thẳng, như bác sĩ đến nhà
  • Sử dụng các câu như con điên hơn là ném hoặc đánh
  • Cho bạn biết các quy tắc hoặc cho thấy rằng bé cảm thấy xấu về việc vi phạm các quy tắc. Ví dụ, con bạn có thể nói không với chính mình khi bé làm việc gì ngoài giới hạn, như mở tủ lạnh. Hoặc bé có thể nói với bạn ở công viên, “đừng đi lại ở đằng trước xích đu”

Thực hành kiểm soát bản thân

Khi bạn thấy hành vi có tính thách thức, thường có nghĩa là con bạn không thể tìm ra cách để bày tỏ cảm xúc của mình một cách chấp nhận được hoặc không biết cách làm thế nào để có được sự đáp ứng nhu cầu. Giúp con bạn học cái gì? Trách nhiệm của bạn là chỉ ra cho bé một sự khác biệt, có tính xây dựng hơn để xử lý các cảm xúc này.

Học cách đối phó với những cảm xúc mạnh mẽ thường xảy ra một cách tự nhiên vì những đứa trẻ phát triển kỹ năng ngôn ngữ tốt hơn trong năm thứ ba và có nhiều trải nghiệm hơn với các bạn cùng trang lứa, xử lý sự thất vọng, và tuân theo các quy tắc. Tuy nhiên thực tế trẻ sẽ không hoàn toàn kiểm soát bản thân cho đến khi chúng đến tuổi đi học ( và thực hành trong cuộc sống), dưới đây là một số ý kiến để giúp con bạn bắt đầu học kỹ năng quan trọng này:

  • Nói về cảm xúc và làm thế nào để đối phó. Đọc sách và đọc to cách các nhân vật đang cảm thấy: Con chó thực sự thấy hạnh phúc khi nhận được một chiếc xương. Và chia sẻ những cảm xúc của riêng bạn: Tôi làm đổ sữa của em bé. Mẹ cảm thấy thực sự thất vọng! Con sẽ giúp mẹ lau nó chứ? Ồ, mẹ cảm thấy thật là tốt khi được con giúp đỡ. Khi con bạn có thể ghi nhớ cách bé đang cảm nhận, nó đã giúp bé giành quyền kiểm soát cảm xúc của mình và giao chúng cho người khác.

Một khi con bạn đã đặt tên cho cảm xúc của chúng, bạn có thể đề nghị bé có thể làm gì để cảm thấy tốt hơn hay giải quyết vấn đề. Điều này giúp bé học được cách phải làm gì trong tương lai khi bé phải đối mặt với một thách thức tương tự. Ví dụ, nếu bé buồn vì ông bà sẽ đi sau một chuyến thăm hai tuần, bạn có thể gợi ý bé xem ảnh của ông bà hay vẽ tranh ông bà.

  • Đưa ra những ý kiến của bạn về cách quản lý cảm xúc mạnh mẽ như thế nào. Trẻ em cần được hướng dẫn khi tìm hiểu cách làm thế nào để đối phó với những cảm xúc lớn như tức giận, buồn bã và thất vọng. Vì vậy, khi con bạn thực sự tức giận, xác nhận những gì bé đang trải qua: Bây giờ con đang thực sự tức giận bởi vì mẹ nói không xem ti vi nữa.

Sau đó có thể gợi ý bé nhảy lên và xuống, đấm vào đệm sofa, xé giấy, bóp mạnh vào  một chỗ an toàn trên cơ thể khi ở một mình, vẽ một bức tranh về sự tức giận hoặc một số kế hoạch khác mà bạn cảm thấy thích hợp. Điều quan trọng là dạy cho con bạn thấy rằng có rất nhiều cách để bày tỏ cảm xúc của mình theo cách lành mạnh, không có hại.

  • Hãy thông cảm với con bạn. Không sao để cho bé biết rằng bạn hiểu được sự lựa chọn bé đang sử dụng không phải là thứ bé muốn: Chúng ta phải đi đến nhà của bà Viên bây giờ. Mẹ biết con muốn ở nhà với bố. Con nhớ mẹ và mẹ cũng nhớ con suốt cả ngày. Nhưng ở nhà không phải là một sự lựa chọn của ngày hôm nay. Bố phải đi làm. Nhưng khi chúng ta về nhà, chúng ta sẽ hoàn thành các câu đố mà chúng ta đã bắt đầu và có một bữa tối ngon tuyệt. Con có muốn ngồi vào ghế của con trên xe không hay con muốn mẹ bế con vào?
  • Cho con bạn sự hỗ trợ về thị giác để việc chờ đợi dễ dàng hơn. Nếu con bạn phải đợi cho đến khi bát cháo nguội, hãy cho bé thấy hơi nước bốc lên từ bát. Nói với bé rằng khi hơi nước bay đi xa, con có thử cháo trên một cái thìa để xem nó đã nguội chưa. Nếu bạn cần giúp con bạn đánh răng trong 2 phút mỗi ngày, sử dụng một bộ đếm thời gian để bé có thể xem đếm ngược. Cần 10 phút để gấp một vài bộ quần áo? Thiết lập một bộ đếm thời gian để con bạn có thể theo dõi.

Bộ đếm thời gian cũng là công cụ tuyệt vời để giúp bé học cách chia sẻ. Cho  mỗi bé một vài phút, sử dụng bộ đếm thời gian để chơi với đồ chơi mà cả hai đều muốn, giống như xe ba bánh mới tinh, sáng bóng để ở sân. Nó cũng hữu ích để tuyên bố rõ ràng: Đôi khi thật khó để chờ đợi  phải không?

  • Hãy để con bạn có những lựa chọn phù hợp với lứa tuổi của bé – về mặc gì (có lẽ nên đưa ra 2 sự lựa chọn) và ăn gì (trong phạm vi lý do), chơi gì và chơi với ai. Điều này mang đến cho bé một cảm giác về sự kiểm soát và hỗ trợ bé ngày càng tự tin và ý thức về khả năng (tin rằng “Tôi có thể làm điều đó”).

Đưa ra lựa chọn cũng giúp đánh bại trò chơi “không phải cái đó”, nơi bạn tiếp tục phục vụ cho con bạn những thứ khác nhau nhưng bé cứ nói “không phải cái này mà là cái kia!”. Thay vào đó, hãy thử cho con bạn 3 lựa chọn và để cho bé chọn “Con có thể có một quả táo, một bát cháo, hoặc bánh mì tròn cho bữa ăn nhẹ. Cái gì có vẻ tốt cho con?

  • Hãy tìm cách giúp con bạn “thực hành” kiểm soát bản thân. Có rất nhiều khoảnh khắc hàng ngày bạn có thể dạy cho con mình kỹ năng này. Ví dụ, các trò chơi đòi hỏi kiểm soát lượt nói rất tuyệt vời cho việc thực hành chờ đợi và chia sẻ như thế nào. Lăn bóng qua lại là một ví dụ. Trò chơi này mang lại cho trẻ em cơ hội chờ đợi và kiểm soát sự kích động để lấy bóng. Bạn cũng có thể thay phiên nhau đánh một quả bóng xốp mềm ra khỏi điểm phát bóng.

Hoặc thử tạo ra một câu chuyện. Chơi giả vờ cung cấp nhiều cơ hội để chờ đợi, thay phiên nhau, và thương lượng vì trẻ quyết định câu chuyện sẽ diễn ra như thế nào. Một ý tưởng khác là chơi trò “chia sẻ âm nhạc”, nơi mỗi bạn chọn một công cụ để chơi và đặt hẹn giờ bộ đếm thời gian trong 1 phút. Khi thời gian hết, thay đổi nhạc cụ và thiết lập bộ đếm thời gian một lần nữa.